آنجا ساكن نيستند . « 1 » خود ديه از دهستان رباطات شهرستان يزد است و ما ديده‌ايم كه در اين ناحيه ( يزد و روستاهاى آن ) بسيارى از واژه‌هاى اصيل پارسى ، كه نشان و علامتى از تمدن كهن جلگهء مركزى ايران در آنها وجود دارد ، همچنان بر محلها و ديه‌ها نهاده شده است . در همين دهستان است خرانق و كرهنگ و گزستان و كيه و زرين و ساغند و مروك و هامانه و بسيارى ديگر . « 2 » به‌هرحال اين ناحيه از امكنه‌اى بوده است كه برحسب كيفيات تاريخى مسكن اقوام اصيل ايرانى بوده است . اين نامهاى دلنشين ، به انضمام لهجه و نيم‌زبانهاى باقىماندهء فارسى و كيفيات معيشت و زندگانى خاص ، نشانى از آن روزگاران آبادانى كهن به‌دست ما مىدهد . اين نكته را هم بگوييم كه در حال حاضر چنان كه مكرر گفته‌ايم در اين ديه‌ها روزبه‌روز قناتها كم‌آب‌تر مىشود و مردم آنها مهاجرت مىكنند . در سال 1348 اين ديه فقط 13 نفر جمعيت داشته شايد الآن خيلى كمتر و يا اصلا ساكنى نداشته باشد . رنگده - رنگان رومند Rumand دو رومند داريم كه يكى كوچكتر است و رومندچه ناميده مىشود و هر دو را در عداد ديه‌هاى دهستان حومهء نايين به حساب آورده‌اند . در سال 1345 ، رومند 13 نفر و برعكس رومندچه 17 نفر جمعيت داشته است . « 3 » دربارهء ويژگيهاى ناحيهء نايين و دهستانهاى آن مراجعه كنيد به نامواژهء نايين و مضافات آن . « 4 » اجمالا بايد دانست كه ناحيهء نايين و توابعش از نواحى بسيار قديم سكونت آرياييان بوده است و آب بسيار زيرزمينى موجب نامگذارى آنجا به نايين و كثرت زيستگاهها شده است ، ولى اكنون ورق برگشته و اين ناحيه به‌كلى دچار كم‌آبى ، قلت جمعيت و متروك شدن ديه‌ها مىباشد . آنچه براى ما مهم است نام كهن اين زيستگاه آريايى است كه اينك بدان مىپردازيم .

--> ( 1 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 145 . ( 2 ) - براى اطلاع از كيفيت نامگذارى اين ديه‌ها به همين فرهنگ و در ذيل عناوين آنها مراجعه نماييد . ( 3 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 89 . ( 4 ) - ن . ك . به : رزوه ، چم ، جوزدان ، بلان و بسيارى ديگر در همين فرهنگ .